Denizi bölen dev hayal: İstanbul'un kargaşası ve Bering Boğazı'nın büyük planı > haberler

Türkiye İstanbul Boğazı'nı birbirine bağlayan Avrasya Denizaltı Tüneli'nde yaşanan kargaşa, modern altyapının karşı karşıya olduğu operasyonel riskleri açıkça ortaya koydu. Yerel saatle 8'inci sabahı tünelde seyreden bir otomobilin duvardaki metal bir yapıya çarpması sonucu kaza meydana geldi. Bu çarpışma sonucunda tünelde yangınları önlemek için kullanılan yangın hidrant borusu hasar görerek büyük miktarda suyun yola dökülmesine neden oldu ve tünel geçici olarak kapatıldı. Sosyal medyada yayılan sel videoları birçok insanda deniz suyunun tünele akmış olabileceği korkusunu uyandırdı, ancak eyalet hükümeti deniz suyu girişi teorisini derhal reddetti ve bunun basit bir musluk suyu sızıntısı olduğunu açıkladı. Hal böyle olunca, küçük bir trafik kazasının büyük bir felaketle karıştırılabileceği ölçüde, deniz altı tünelinin hala halkta psikolojik gerilim yaratan bir alan olduğu görülüyor.

SK Eco Plant (eski adıyla SK Engineering & Construction) öncülüğünde yürütülen ve 2016 yılında tamamlanan Avrasya Tüneli, Asya ile Avrupa'yı birbirine bağlayan dünyanın ilk otomobillere özel çift katlı tüneli olarak mühendislik gururunu simgeleyen bir yapıdır. Kazanın hemen ardından hızlı kurtarma çalışmalarının gerçekleştirilmesi ve trafiğin sadece bir saat içinde yeniden başlaması, tesisin operasyon yönetim sisteminin nispeten stabil çalıştığını kanıtlıyor. SK, bu tünelin 2041 yılına kadar bakımından ve işletilmesinden tamamen sorumlu olup, bu kazanın tesisteki yapısal bir kusurdan ziyade beklenmedik bir dış şoktan kaynaklandığı doğrulanmıştır. Ancak toplam 12,9 kilometrelik uzantının su altı bölümünü de kapsayan bu devasa altyapının en küçük kazalara dahi hassas tepki vermesi, bizi gelecekte benzer tesisler için güvenlik yönetimi standartlarını daha da güçlendirme zorunluluğuyla karşı karşıya bırakıyor.

Bu arada dünyanın öbür ucunda, İstanbul örneğinden tamamen farklı, çok büyük bir inşaat mühendisliği projesi olan 'Bering Boğazı Denizaltı Tüneli' konsepti bir kez daha siyasi tartışmaların odağı haline geliyor. Yaklaşık 113 km uzunluğunda olan ve Alaska'yı, Amerika Birleşik Devletleri'ni ve Rusya'nın Uzak Doğu'sunu birbirine bağlayan bu tünel, bir zamanlar bilim kurgu diyarı olarak kabul edilmiyordu, ancak Rusya son zamanlarda bir tasarım anlaşmasının imzalanmasını öne sürerek bunu gerçeğe dönüştürme olasılığını araştırmaya başladı. Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) CEO'su Kirill Dmitriev, bu projenin basit bir inşaat projesinin ötesine geçerek ABD-Rusya ilişkilerinin iyileşmesinin sembolü haline geleceğini savundu. Geçmişte Elon Musk'un The Boring Company'ye katılımıyla bile tartışılan bu plan, artık basit altyapı inşasının ötesinde uluslararası diplomasinin manzarasını değiştirebilecek stratejik bir kart olarak kullanılmanın işaretlerini gösteriyor.

Bering Boğazı Tüneli konseptinin ilgi çekmesinin nedeni, teknik zorlukların yanı sıra karmaşık uluslararası durumdan da kaynaklanıyor. Şu anda Ukrayna Savaşı olarak adlandırılan büyük bir çatışmanın ortasında olan ABD ile Rusya arasındaki altyapı işbirliği tartışması, görünüşte ekonomik işbirliği gibi görünebilir, ancak gerçekte bunu savaşı sona erdirmeye ve ilişkilerde iyileşmeye yönelik müzakerelerin bir sinyali olarak yorumlamak için pek çok alan var. Özellikle ABD heyetinin Rusya'daki St. Petersburg Uluslararası Ekonomik Forumu'na (SPIEF) katılıyor olması ve Başkan Trump'ın ortakları ile Rus yetkililer arasında iletişimin devam ediyor olması, bu projenin basit bir fikir olmayabileceğini düşündürüyor. Ancak NATO dahil olmak üzere Avrupa ülkeleri, ABD ile Rusya arasındaki bu yakınlık ortamının güvenlik ortamını sarsabileceğinden büyük endişe duyuyor ve bu, projenin başarılı olup olmamasına bakılmaksızın ciddi bir diplomatik çatışmanın yaşanacağını öngörüyor.

Bering Boğazı Tüneli'nin gerçeğe dönüşmesi için elbette aşılması gereken dağlar var. Sıfırın altında onlarca dereceyi aşan aşırı iklim koşulları, permafrostun jeolojik sınırlamaları ve on milyarlarca dolardan 100 milyar dolara kadar tahmin edilen astronomik inşaat maliyetleri, insanlık tarihinde benzeri görülmemiş bir sorunu temsil ediyor. Sadece teknik fizibilite incelemesinin birkaç yıl alacağı bu projenin, çevre koruma gruplarının muhalefeti ve jeopolitik istikrarsızlık gibi büyük engellerle karşılaşması muhtemel. Yine de insanlığın kıtaları birbirine bağlama, lojistik ve enerji akışını değiştirme tutkusu asla durmayacak. Avrasya Tüneli'nin teknolojik kazanımları küçük bir kazayla sarsıldığı gibi, Bering Boğazı'nın büyük hayalleri de gerçekliğin sert siyasi ve çevresel engelleri karşısında sınanacak.