12/3 sıkıyönetiminin ateşleyicisi, eski Genelkurmay Başkanı Kim Myung-soo için tutuklama emri talebinin sonuçları. > haberler

Bu tutuklama emri talebinin özü, eski Genelkurmay Başkanı Kim Myung-soo'nun sıkıyönetim ilanından sonra askeri komuta otoritesi olarak gösterdiği 'ihmallerin' ve 'emirlerin' niteliğinin nasıl yorumlanacağına dayanıyor. Özel savcılık ekibi, sıkıyönetim ilan sürecinin usule aykırılığı ve Ulusal Meclis'e asker gönderilmesinin adil olmadığı konusunda alt kadrolarından çok sayıda rapor almasına rağmen, eski Başkan Kim'in bunu durdurmaması veya Milli Savunma Bakanı'na askerlerin geri çekilmesini tavsiye etmemesi gerçeğini güçlü bir şekilde ele alıyor. Özellikle özel savcılık, onun sadece durumu gözlemlemenin ötesinde, sıkıyönetim uygulanmasını aktif olarak desteklediğinin bir göstergesi olarak Özel Harekat Komutanlığı ve Başkent Savunma Komutanlığı'na 'sıkıyönetim işlerine öncelik verilmesi' yönünde parçalı bir emir verdiğini anlıyor. Bunun, ordunun üst komutanının anayasal düzenin çökmekte olduğu bir ortamda komuta yetkisini pasif bir şekilde ihmal mi ettiği, yoksa aktif olarak yasadışı faaliyetlere mi katıldığı konusunda belirleyici bir ipucu olması bekleniyor.

Eski Başkan Kim bu suçlamayı tamamen reddediyor ve o dönemde askeri komuta sistemi kapsamında gerçek bir karar alma yetkisine sahip olmadığını şiddetle protesto ediyor. Savunma ekibi, 3 Aralık'taki olağanüstü sıkıyönetim sırasında eski Milli Savunma Bakanı Kim Yong-hyun'un sıkıyönetim güçlerine doğrudan komuta ve kontrol ettiğini, kendisinin karar alma sürecinden tamamen dışlandığını ve operasyonel komuta yetkisini kullanamadığını ileri sürüyor. Buna ek olarak, eski Başkan Kim, Kuzey Kore'ye karşı bir güvenlik boşluğunun önlenmesine ve kazara ortaya çıkan çatışmaların önlenmesine yönelik güvenlik kontrol ilkelerini vurguladı ve o dönemde parçalı emirlerin belirli birimlerle sınırlı olduğunu ve diğer birimlerin sıkıyönetim girdabına kapılmasını önlemek için çaresiz bir önlem olduğunu söyledi. Ancak özel savcı, Genelkurmay Başkanı yetkililerinin, eski Başkan Kim'in el yazısıyla yazılmış bir notta doğrudan emir verdiğine veya personelinin geri çekilme önerisini görmezden geldiğine dair ifadeleri aracılığıyla kanıt elde etti; bu nedenle her iki tarafın iddialarının mahkemede kafa kafaya çatışması bekleniyor.

Özel savcının eski Askeri Destek Karargahı Direktörü Kang Dong-gil, eski Operasyonlar Direktörü Ahn Chan-myeong ve eski Operasyonlar Direktörü Lee Seung-oh'u arama emri talebinden hariç tutması soruşturmanın hassasiyetini gösteriyor. Bunlar, o dönemde eski Başkan Kim'e sıkıyönetim kanununun hukuka aykırılığına dikkat çeken ve Ulusal Meclis'te konuşlandırılan birliklerin geri çekilmesini öneren kişilerdi. Özel savcının, isyana kasıtlı katılımın reddine gerekçe olarak bu kişilerin eylemlerinin iddianamede yer almamasını değerlendirdiği biliniyor. Öte yandan, eski Genelkurmay Başkan Yardımcısı Jeong Jin-pal, eski Ordu Karargahı Politika Direktörü Kim Heung-jun ve eski Başkan Kim ile birlikte hakkında arama emri talep edilen eski Genelkurmay Başkanları Savaşa Hazırlık Müfettişi General Lee Jae-sik'in, sıkıyönetim komutanlığının oluşumu sırasında eski Başkan Kim'in eylemlerini desteklemekten veya birliklerin konuşlandırılmasını gözden kaçırmaktan sorumlu olduğuna karar verildi. Bu, özel savcının 'liderliğin sorumluluğu' ile 'çalışma düzeyindeki personelin direnci' arasında ayrım yaparak daha net bir soruşturma hattı oluşturma isteği olarak yorumlanıyor.

Olayın bir diğer tetikleyicisi ise Ulusal Meclis'in sıkıyönetim kararının kaldırılması yönündeki kararı sonrasında ortaya çıkan durum ve eski Başkan Kim'in buna verdiği yanıtta yatıyor. Eski Ulusal Güvenlik Ofisi Direktörü Shin Won-sik, bir tanık röportajında, eski Başkan Kim'in, Ulusal Meclisin yasanın kaldırılması talebinden sonra yasanın hızla kaldırılmasını talep ettiğini, ancak özel savcının bu ifadenin, eski Başkan Kim'in o sırada sıkıyönetim durumundan haberdar olduğunun çürütülmesine yol açabileceği olasılığını göz ardı etmediğini belirtti. Özellikle, Ulusal Meclisin kaldırılması talebinden sonra bile ek asker konuşlandırma girişiminde bulunulduğuna dair açıklamalar güvence altına alınırken, eski Başkan Kim'in ikinci sıkıyönetim girişiminde oynadığı role ilişkin şüpheler, soruşturmada yeni bir kilit konu olarak ortaya çıktı. Eski Başkan Kim'in, askeri komuta yetkisine sahip Genelkurmay Başkanı olarak anayasal değerleri korumak için ne kadar çaba harcadığının veya yasadışı faaliyetlere sempati duymaya başladığının ortaya çıkarılması süreci, bu soruşturmanın başarısını veya başarısızlığını belirleyecek.

Bu soruşturma, ordumuzun siyasi tarafsızlığını ve 'Hayır' olarak değerlendirildiği ölçüde Anayasayı koruma iradesini teyit eden önemli bir sınav haline geldi. Üç özel soruşturmadan 1'i tanıma davası. Geçmişte, Ayaklanma Özel Savcısı, sıkıyönetim ilan edildikten sonra askeri komuta yetkisinin sıkıyönetim komutanına devredildiği gerekçesiyle eski Başkan Kim'i sorumlu tutmakta zorlanırken, ikinci kapsamlı özel savcı, sıkıyönetim ilan edildikten sonra bile askeri komuta yetkisinin Genelkurmay Başkanına verilebileceği yönündeki hukuki hükmü ileri sürerek kendisini önceki özel savcıdan farklılaştırmaya çalışıyor. Hukuki ilkeler arasındaki bu çelişki, gelecekte şüphelilerin tutuklanmadan önce sorgulanması sırasında (tutuklama emirlerinin incelenmesi) mahkemenin katı standartlarının uygulanmasıyla sonuçlanacaktır. Ordu komutanlığına yeni eleman alınıp alınmayacağına karar verilmesinin ardından, 3 Aralık'taki olağanüstü sıkıyönetim yasasının aslına yaklaşmaya yönelik soruşturmanın Milli Savunma Bakanlığı ve Sıkıyönetim Komutanlığı üst kademelerine doğru daha da hızlanması bekleniyor.