7 yıldır ilk kez Pyongyang'a yakınlık, Xi Jinping'in 'nükleer silahsızlanma'dan kaçınmak için stratejik tercihi > haberler

Başkan Xi Jinping'in Kuzey Kore ziyareti, Kuzey Kore'nin sağlayabileceği en üst düzey protokol kapsamında gerçekleştirildi. Başkan Kim Jong-un ve eşi, havaalanındaki resepsiyondan vedaya kadar tüm programlarla bizzat ilgilendiler ve kan ittifakı olarak ilişkilerinin sağlamlığını göstermeye odaklandılar. Her iki ülkenin bayrakları Pyongyang şehir merkezinde yan yana asıldı ve büyük kalabalıklar sokakları doldurarak çeşitli sloganlar atarak Kuzey Kore ile Çin'in hem yurt içinde hem de yurt dışında yakın ilişkisini ilan etti. Başkan Xi ayrıca, İşçi Partisi Yönetici Okulu'nu ziyaret etmek ve Kuzey Kore-Çin dostluğunun sembolü olan Dostluk Kulesi'ni ziyaret etmek de dahil olmak üzere, iki ülke arasındaki geleneksel bağları gelecek nesillere taşımak yönündeki güçlü iradesini de ifade etti.

Bu zirvedeki en dikkat çekici değişiklik, 'nükleer silahlardan arınma' ve 'Kore Yarımadası' kelimelerinin tamamen ortadan kalkması oldu. Kuzey Kore ve Çin liderleri arasındaki geçmiş toplantılarda önemli bir konu olan nükleer silahlardan arınma konusunun bu kez kamuoyunda hiç dile getirilmemesi, Çin'in Kuzey Kore'ye yönelik politikasının temel bir dönüm noktasına ulaştığını gösteriyor. Uzmanlar, Çin'in niyetinin, Kuzey Kore'nin nükleer silah sahibi olmasına etkili bir şekilde göz yummak yerine, ABD ve müttefiklerini kontrol altında tutmak için Kuzey Kore'yi stratejik bir varlık olarak kullanmak olduğunu analiz ediyor. Başka bir deyişle Çin, Kuzey Kore'yi nükleer silahlardan arınma hedefi olarak görmüyor; bunun yerine, onu ABD'yi kontrol altında tutmanın ön saflarında ön saflarda yer alan bir ortak olarak yeniden tanımlıyor.

Kuzey Kore açısından bu ziyaret aynı zamanda 'fidyeyi' toplamak için de altın bir fırsattı. Başkan Kim Jong-un, Başkan Xi ile yakın temas kurarak sisteminin istikrarını sağlamlaştırdı ve uluslararası izolasyondan kurtulmak için bir atılım gerçekleştirdi. Özellikle iki ülkenin liderleri diplomasi, kolluk kuvvetleri ve askeri alanlardaki alışverişi güçlendirme sözü verdi ve pratik bir işbirliği sistemi uygulamaya başladı. Sınır ticaret bölgelerinin tamamen açılması da dahil olmak üzere ekonomik alışverişi genişletme politikasının, Kuzey Kore'ye yönelik uzun süredir devam eden yaptırımlardan muzdarip olan Kuzey Kore ekonomisine bir nefes alması bekleniyor ve Kuzey Kore, bu sayede kendisini stratejik iş birliğinde yeni bir kilometre taşı olarak değerlendiriyor.

Bu arada Kuzey Kore'ye yapılan bu ziyarette Başkan Kim Jong-un'un kızı Joo-ae'nin hiç ortaya çıkmaması da dikkat edilmesi gereken ilginç bir nokta olarak değerlendiriliyor. Bazıları, dört kuşaklık kalıtsal mirası resmileştirmeye çalışan Kuzey Kore'nin, Başkan Xi ile bir toplantı yaparak bunun uluslararası alanda tanınmasını isteyeceğini tahmin etti, ancak gerçekte böyle bir üretim reddedildi. Bu, Kuzey Kore ile Çin arasında kalıtsal veraset meselesi gibi hassas konuların bu diplomasinin temel özünü karartmasını istemedikleri konusunda bir fikir birliğinin olduğu şeklinde yorumlanabilir. Uluslararası toplumdan gelen eleştirilerin bilincinde olan Çin'in, kalıtsal veraset meselesinden uzaklaşmaya çalışması kuvvetle muhtemeldir ve hakim analiz, Kuzey Kore'nin mantıksız bir veraset gösterisi yapmak yerine Çin'den pratik destek alma gibi daha acil bir görevi olduğu yönündedir.

Başkan Xi Jinping, iki gün ve bir gecelik kısa bir ziyaretin ardından Pekin'e döndüğünde, Kuzeydoğu Asya'daki diplomatik manzara yeni bir aşamaya girdi. Bu ziyaret aracılığıyla Çin, Amerika Birleşik Devletleri'ne Çin'in Kore Yarımadası meseleleri üzerindeki etkisinin bozulmadan kaldığını ve aynı zamanda Kuzey Kore'de açıkça stratejik bir karta sahip olduğunu gösterdi. Öte yandan Güney Kore ve ABD'nin de aralarında bulunduğu uluslararası toplum, Kuzey Kore-Çin ilişkilerinin hızla yakınlaşmasının yaratabileceği güvenlik sonuçlarını yakından takip ediyor ve karşı önlem bulmaya çalışıyor. Kuzey Kore'ye yapılacak bu ziyaretin, geçmişteki dostluğu pekiştirecek bir etkinlik olmanın ötesinde, gelecekte Kuzeydoğu Asya'daki askeri ve diplomatik çatışma yapısının yeniden düzenlenmesine yönelik bir sinyal olacağı açık görünüyor.